Tue 13 Sep 2005
Það eru greinilega ákveðin tímamót í mínu lífi og svona tímamótum fylgja ákveðið vandamál sem ég hef verið að lenda í undanfarna mánuði, vandamál sem ég hef ekki kynnst áður.
Vandamálið er ekki stórvægilegt en merkilegt engu að síður og snýst um hvað ég á að kalla Dagbjörtu þegar ekki er viðeigandi að nota nafnið hennar eins og í samtölum við fólk sem ekki þekkir hana. Sem dæmi ef ég er t.d. að vesenast eitthvað í skattamálum, LÍN, íbúðarmálum eða eitthvað sem kemur okkur báðum við eða á samtal við vinnufélaga eða kunningja sem ekki hafa hitt hana þá er varla hægt nota nafnið hennar því þá ertu að tala eins og viðkomandi þekki hana. Hef aðeins verið að velta þessu fyrir mér og hef því skoðað og metið þau orð sem í boði eru til að fá niðurstöðu um hvaða orð er hentugast í stöðunni.
Þau orð sem í boði eru:
1) Kærasta kærustu, kærustur KVK • unnusta • kona sem e-r er í (óráðnu) ástarsambandi við.
Þar sem við erum búin að vera saman í meira en 5 ára og búin að búa saman í næstum 2 ár þá finnst mér þessi orð kærasta og kærasti ekki eiga við lengur enda er varla hægt að segja að við séum í „óráðnu“ sambandi. Þetta er kannski meira fyrir yngri sambönd og/eða yngra fólk – dálítið unglingslegt orð.
Niðurstaða: Er ekki að virka.
2) Sambýliskona KVK 1 kona sem býr á sama bæ (sömu jörð), í sama húsi eða í sömu íbúð (og sá sem um er rætt) 2 kona sem býr með maka í sambúð (ekki hjónabandi).
Þó þetta orð sé það sem, samkvæmt skilgreiningunni, eigi kannski einna best við finnst mér það alveg hræðilegt. Í fyrsta lagi eru sambýli eitthvað sem við búum sem betur fer ekki á og þegar ég heyri fólk tala um sambýliskonu eða mann þá dettur mér strax í hug fráskilið fólk á miðjum aldri sem tekur saman en á börn, flækjur og vandamál sem hanga með úr fyrri samböndum.
Niðurstaða: Er ekki að virka.
3) Eiginkona. KVK • gift kona, kona e-s.
Er augljóslega ekki hægt að nota þetta þar sem við erum ekki gift og það er líka eitthvað skrýtið við að vera ekki orðin þrítugur að vera eiginkona eða eiginmaður. Ef svo vildi til að við værum gift þá myndi ég ekki nota þetta orð og leyfi ég mér að efast um að margir á okkar aldri geri það. Hvernig er svo hægt í jafnréttisþjóðfélagi að vera eiginkona eða eiginmaður einhvers – að vera eign einhvers annars.
Niðurstaða: Er ekki að virka.
4) Maki –a, -ar KK annað hjóna eða sambúðarfólks.
Þetta er það orð sem er enn sem komið er hvað skárst en er þó mjög skrýtið í framburði og í samtölum við fólk.
Niðurstaða: Er ekki að virka.
5) Unnusta unnöstu, unnöstur KVK
Íslenska orðabókin kemur ekki með neina túlkun á orðinu en líklegt þykir mér að það sé tengt unnandi sem þýðir „sá sem ann, aðdáandi“. Þetta er vanmetið og jafnvel of lítið notað orð sem hefur ákveðin sjarma og fetar einhvern skemmtilegan milliveg milli unglinslegs og fullorðinslegs og ætti því að vera hið fullkomna orð fyrir okkur millibilsfólkið.
Niðurstaða: Þetta orð virkar best af öllum ofantöldum og ætla ég að tileinka mér það í ríkara mæli í samtölum framtíðarinnar - nema einhver hafi tillögu að betri orði.
September 13th, 2005 at 14:13
Fyrir mér er unnusta ekki nógu gott orð sem gefur til kynna að við séum trúlofuð. Samkvæmt Websters dictionary kemur fram að íslenska orðið unnusti er þýðing á fiancé og er útlistuð skýring á orðinu.
Þar er í stuttu máli sagt að þeir sem eru unnusti = fiancé eru búnir að gera með sér samkomulag um að ganga í hjónaband og eru því trúlofaðir.
Orðabókin Wikipedia kemur með sams konar útskýringar á þessu orði sem má sjá hér.
Ég hef ekki flett upp á orðinu í íslensku orðabókinni og því má vel vera að þar sé ekki sé lögð sú merking í orðið en í mínum huga tengi ég þetta orð við trúlofun. Held reyndar að flestir geri það. Fyrir utan það finnst mér þetta vera of væmið orð.
Er samt sammála því að þessi orð eru bagaleg en kærasti/kærasta er eiginlega það eina sem gengur (þó að það geri það varla).
September 13th, 2005 at 22:52
Ja nakvaemlega, unnusta gefur til kynna trulofun.
Herna er ordid ‘partner’ notad sem er mjog gott og almennt ord. Vantar eitthvad svona ord a Islandi…maki er ekki alveg ad virka, er eitthvad svo alvarlegt.
Hvad med ad thu segir bara: “Dagbjort, hinn mikilfenglegi yfirbodari minn”…?
September 13th, 2005 at 23:30
Já gott og vel en þrátt fyrir þessar góðu og gildu ábendingar stúlkur þá finnst mér persónulega orðin unnusta eða unnusti ekki gefa til kynna einhverja skuldbindingu um giftingu seinna meir. Bara mín persónulega skoðun sem kannski á ekki hljómgrunn í samfélaginu.
Eins og ég skrifaði í færsluna þá er þetta fallega orð líklega komið af unnandi sem merkir „sá sem ann, aðdáandi“ sem gefur ekki neitt til kynna um að einhverskonar loforð um giftingu séu gefin en eftir því sem ég kemst næst þá þýðir franska orðið fiancé „a groom to be“ eða „husband to be“. Kannski er bara kominn tími til að endurskoða íslenska tungumálið og finna eitthvað betra orð en unnusta sem þýðing á fiancé og unnusta fengi bara að vera í friði fyrir mig til að nota án þess að ljúga að fólki að við séum trúlofuð. Þangað til verð ég víst bara að sætta mig við að nota það gelgjulega orð kærasta - nema eitthvað annað betra sé til sem ég veit ekki um.
Það væri nú reyndar dáldið fyndið að prufa að nota þessa setningu frá þér Hulda næst þegar ég þarf að nefna Dagbjörtu í sam- eða símtali. Varla yrði ég tekin alvarlega eftir það.
September 13th, 2005 at 23:54
… en hvað með: kellingin??
Heldurðu að kéllinn hafi ekki skellt sér í bíó og ákveðið að taka kéllinguna með.. fórum á Strákana okkar í Smárabíó og kéllingin splæsti í nachos og kók.
Annars erum við hjúin bara farin að nota orðin maðurinn minn og konan mín… virkar ágætlega.
September 14th, 2005 at 9:25
Ég verð að viðurkenna að orðið kelling kom ekki upp í hugann þegar ég var að spá í þessu enda nota þetta fáir að mínu viti nema kannski hnakkar og svo karlmenn með minnimáttarkennd sem vísa í maka sinn eða kærustu sem „keeellingin“ til að gera sig að rosa stórum „karli“ í augum vina eða vinnufélaga. Svo eru auðvitað líka til þeir sem segja það í gríni.
Finnst þér „maðurinn minn“ og „konan mín“ ekki dáldið ellismellalegt, eins og þið hafið verið gift eða í sambúð í marga áratugi?
September 14th, 2005 at 9:45
Kelling að minni skoðun er frábært orð… kelling = einhver sem tuðar, trúir að hún sé hin almáttugi….
En þó eru mín pefered orð svo sem lítið skárri…
Eins og Beljan, Nornin, Ball and chain, tíkin (aðeins þó í reiðulegu skapi)
Þó að mest notaða orði í augnablikinu er “The money hungry female”
September 14th, 2005 at 9:55
Veistu það, mér finnst bara mjög jarðbundið að kalla Gumma manninn minn… svolítið skrítið fyrst en eins og þú segir, maður er nú kominn yfir þetta “kærasta - tímabil” eftir svona langt samband og sambúð. Er sammála því að unnusti/a er svolítið trúlofunarlegt og við erum ekki trúlofuð. En svo getur verið að það breyti aðstæðum að vera búin að eiga barn saman, er maður þá ekki bara orðinn ellismellur, veit ekki!
September 14th, 2005 at 10:47
“Sambýliskonan mín..”???
“Rekkjunautur minn..”??
“Sálufélaginn minn..”??
“Kona minna drauma..”??
Á mínum bæ er oft notað konan mín og kallinn minn…en það á kannski ekki eins við á ykkar bæ!!!??
En af hverju ekki bara að útkljá öll mál í eitt skipti fyrir öll og biddu hana um að giftast þér?? þá geturu kallað hana unnustuna þína með góðri samvisku
ef hún segir já þ.e.a.s
September 14th, 2005 at 23:59
Sambýliskona: Búin að afgreiða það í færslunni.
Rekkjunautur: Gæti ég ekki alveg eins sagt ríðufélagi?
Sálufélagi: Kannski ef lífið væri Hollywood bíómynd með fiðlutónlist og væmnum endum.
Kona minna drauma: Ég man aldrei hvað mig dreymdi þegar ég vakna.
Ég veit alveg svarið við spurningunni og þess vegna þarf ég ekki að spyrja.
September 15th, 2005 at 15:42
Og hvort er það jáið eða neiið sem þú ert viss um að fá og vilt því ekki spyrja, hmmmmmmmmmmm??
September 15th, 2005 at 19:30
Við erum blessunarlega bæði laus við þessa giftingar-áráttu…
September 15th, 2005 at 22:21
Amen
September 16th, 2005 at 12:33
ææ ..
ég skal koma þessarri áráttu inn hjá ykkur
Að gifta sig er það…. blablablabla.. þið hlustið hvort eðer aldrei á mig… þanni að ég slepp ræðunni bara.. býð ykkur bara í mat gef ykkur ólyfjan og fæ prest og læt gifta ykkur ;D end of story….. hahahhahahahahaha
eða ekki…
September 16th, 2005 at 16:24
Giftingararatta hvad ??????
Notar einhver eiginkonan min, segir madur ekki bara konan min ?
Varla tharf madur ad vera ordinn 30 ara til thess ad geta kallast kona, eda hvad ?
Herna uti fann eg annars frabaert ord sem ad eg nota mest ” my partner”, geturu ekki bara notad tad, t.e “partnerinn minn”
September 16th, 2005 at 18:08
Ef þú býður okkur í mat Eva þá „verðurm við því miður upptekin“
En Já Heiðrún það eru margir haldnir giftingaráráttu. Sumir eru hreinlega með þetta á heilanum frá blautu barnsbeini og lífið gengur út á að upplifa hið fullkomna ameríska brúðkaup. Kannski ekki skrýtið þar sem alltaf er verið að hamra á þessu með sjónvarpsþáttum um brúðkaup, heilu blöðunum um brúðkaup, greinar í dagblöðum og tímaritum, vefsíðum og svo má ekki gleyma öllum þessum bíómyndum þar sem söguþráðurinn snýst um brúðkaup. Þetta gengur meira að segja svo langt að vera í löggjöfinni því fólk sem er gift hefur meiri réttindi heldur en fólk í yfirlýstri sambúð.
Það er semsagt sífellt verið að troða því í undirmeðvitundina að gifting sé hluti af „eðlilegu“ lífshlaupi og hið óumflýjanlega frekar en valkostur í lífinu.
Það er auðvitað ekkert að því að giftast ef það er gert á réttum forsendum. Heljarreið skrifar skemmtilega færslu um brúðkaup hérna.
Persónulega finnst mér konan mín og maðurinn minn frekar „ellilegt“ og myndi ekki nota það.
My partner er gott orð og kannski það sem ég var að leita að nema hvað það er erfitt að þýða það á íslensku. Dettur helst í hug að það gæti verið þýtt sem „lífsförunautur“ eða „félagi“. Gæti samt trúað því að það yrði misskilið og ég álitinn samkynhneigður - en ætli það sé ekki bara í fínu lagi enda hommafordómar á undanhaldi, í það minnsta á fróni.
September 17th, 2005 at 15:09
Já eins og Hulda var búin að benda á þá er partner mjög gott og almennt orð. Synd að ekki sé til sambærilegt orð á íslensku.