Wed 30 Aug 2006

Á okkar heimili hefur endurvinnslu verið gert hærra undir höfði með tíð og tíma enda sjálfsagt mál að minnka skaðann sem náttúran verður fyrir af okkar ofurneysluvenjum. Það er jú ávallt gott að geta endurnýtt það sem hægt er að endurnýta.
Eða hvað?
Ég hef alltaf verið viss í minni sök að endurvinnsla sé ekki bara af hinu góða heldur nauðsynleg til þess að hægt sé að byggja þessa plánetu um ókomna tíð, skilja henni í sæmilegu ástandi til komandi kynslóða og allt það. Þessi heimsmynd fékk góðan hristing í gær þegar ég horfði á þátt af Penn & Tellers Bullshit! þar sem þeir taka fyrir endurvinnslu.
Hér er hægt að horfa á þáttinn á Google Video.
Í stuttu máli færa þeir rök fyrir því að endurvinnsla sé verri en urðun vegna þess að það fer meiri orka í að flytja, flokka, geyma og hreinsa (sem eru allt nauðsynlegir hlutir til að koma efninu aftur í nýtanlegt horf) heldur en að framleiða nýjan hlut. Þar af leiðandi er óhagkvæmara fyrir umhverfið að endurvinna og erum við í raun að gera umhverfinu meiri óleik heldur en gott.
Samkvæmt þessu er endurvinnsla hugsanlega mesta sóun samtímans á tíma, peningum, mannafli og orku.
Annað sem þeir færa rök fyrir er að endurvinnsla á pappír sé líka tóm vitleysa. Skógar eru ræktaðir til þess að búa til pappír og megnið af pappír í dag kemur frá svokölluðum skógarbændum (e. Treefarms). Þetta er endurnýtanleg auðlynd; því meira af pappír sem við eyðum því fleirri tré verða til. Samkvæmt þessu erum við ekki að gera náttúrunni greiða með því að endurvinna pappír, reyndar þvert á móti. Flytja þarf þennan pappír í endurvinnslu (flutningabílar menga) þar sem hann er flokkaður, þaðan er hann fluttur í pappírsverksmiðju (oft langar leiðir, jafnvel yfir höf eins og hérna á Íslandi) þar sem hann er hreinsaður, tættur og bleikjaður til að hvíta hann (sem mengar ennþá meira).
Benda þeir á að hagkvæmasta og besta leiðin fyrir umhverfið sé að urða sorp í svokölluðum landfyllingum sem uppfylla ströng umhverfisskilyrði. Þar er gengið frá ruslinu á þann hátt að það kemst ekki inn í hringrás náttúrunnar. Metan gasið sem myndast við niðurbrot lífrænna efna í svona fyllingum er meira að segja hægt að safna saman og nýta til að framleiða rafmang eða sem eldsneyti á bíla eins og er gert hérlendis. Það er ekki nægt pláss til að taka við öllu þessu rusli hafa margir haldið fram. Samkvæmt Penn & Teller er það kolrangt. Sem dæmi þá getur 56 x 56 km landfylling 200 metra djúp tekið við öllu sorpi í Bandaríkjunum næstu 1000 árin. Það er ekki svo mikið pláss.
Ég held það þurfi að hugsa aðeins betur um hvort einhverjum sé greiði gerður með endurvinnslu.
August 31st, 2006 at 16:33
Hef einmitt líka verið að vellta mér uppúr Penn og Teller, ég tek þeim bara rétt passlega, horfi á sem skemmtiefni sem víkkar sjóndeildarhringinn í allar áttir. Spinndocktorar sem búa til Propoganda til að klekkja á öðrum spinndoktorum og þeirra propoganda bara geta ekki sannfært mig um að þeirra málstaður sé eithvað betri en annara, allavegana frábærir þættir sem allir eiga að skoða.
August 31st, 2006 at 22:00
Það er nú samt mjög alvarlegur undirtónn þótt að framsetningin sé á gamansömum nótum.
Ég tek þessu allavega alvarlega þótt ég kokgleypi þetta ekki alveg eins og maður hefur gert með endurvinnsluáróðurinn hingað til.
Það sem mér finnst áhugavert við þessa röksemdafærslu er hvað þetta er „meikar mikið sens“; að það fari meiri orka, mannafli, tími og peningar í að endurvinna heldur en að framleiða nýjan hlut.
September 2nd, 2006 at 17:38
Já, Penn & Teller eru snillingar. Þátturinn um vatnið er frábær.
En eitt, þú sagðir:
56 kílómetrar? Það er ýkt mikið! Sjáðu bara!
Halli